Telecompas
zoek
homeover onsperskamerpartners aanmeldenhelpfaqcontact







Europa gaat online

J.C.R. Licklider, de visionair die bij Arpanet de toekomstige online society voorzag, had binnen het Verenigd Koninkrijk een collega die dezelfde visie deelde: Sam Fedida. Deze Sam Fedida was werkzaam bij wat toen nog The British Post Office heette en tegenwoordig als British Telecom door het leven gaat. De redenering van Fedida was simpel: ieder huis beschikt over een TV, tachtig procent over een telefoon: dus als ik die twee kan koppelen ontstaat er een datanetwerk met een landelijke dekking. Hij noemde de nieuwe techniek viewdate en presenteerde zijn vinding in de herfst van 1974 (nog geen twee jaar na de eerste publieke presentatie van Arpanet), waarbij hij een HP minicomputer koppelde aan een gewoon telefoontoestel.
Sam Fedida maakte bij zijn vinding gebruik van dezelfde grid als de BBC bij de introductie in 1972 van Ceefax: 24 regels van 40 karakters en zes kleuren.
Ceefax werd in Nederland bekend als Teletekst, dat nog steeds over een hogere penetratie en meer gebruikers  beschikt dan internet.

Teletekst startte in april 1980. Het ontwerp van de startpagina (pagina 100) is sinds die dagen nauwelijks veranderd.

Hoewel teletekst in Nederland commercieel nooit een hardloper (mede als gevolg van het monopolie van de NOS, waardoor de commerciële mogelijkheden vrijwel tot 0 werden gereduceerd) heeft het o.a. in Duitsland voor een kassucces gezorgd: in 2000 lagen de door de gezamenlijke teletekstdiensten gegenereerde omzetten nog ruim boven de totale Duitse internet-omzetten

Viditel
Viewdata werd in Nederland voor het eerst gedemonstreerd op de Firato 1978, dezelfde tentoonstelling in de Amsterdamse RAI, waarop Ron Brandsteder door Ivo Niehe werd ontdekt als showman.
De introductie vond plaats op twee stands: op die van PTT Telecom en op die van ITT. PTT Telecom beschikte over een locale server met een Britse licentie, ITT maakte gebruik van de servers van de Britse vestiging van het moederconcern in Londen en bewees daarmee dat data niet langer aan de landsgrens kunnen worden tegen gehouden (PTT Telecom weigerde derden, waaronder ITT’s Gouden Gids de toegang tot de eigen systemen, waarop de Gouden Gids besloot uit te wijken naar Engeland).

Toenmalig staatssecretaris Neelie Kroes
opende in 1978 het viewdata-tijdperk

Toenmalig staats-secretaris Neelie Kroes stelde beide systemen op de dag van de officiële opening in werking: bij PTT Telecom door een druk op de knop, bij De Gouden Gids door het selecteren van een restaurant in Amsterdam (Bistro Annette) en het plaatsen van een reservering. Ze bepaalde zelfs haar menukeuze: een varkenshaasje in roomsaus...

Het business terminal van STC waarop de eerste b-2-b toepassing van viewdata werd gedemonstreerd (Efficiencybeurs 1979)

Nog geen halfjaar later beleefde de Efficiency Beurs van de VIFKA de primeur van wat tegenwoordig een intranet heet, maar in viewdata-termen een besloten gebruikers groep genoemd werd. Op een zwart-wit terminal van STC demonstreerde De Gouden Gids dit maal een b-2-b oplossing: de totale logistiek (planning, levering onderdelen, facturering) voor het service apparaat van een landelijk opererende leverancier van kopieerapparaten.

    

De Viditel inlog- en welkomstpagina van de Nederlandse viewdata pionier Giel Ruiten.

Videotex werd in Nederland een hype: begin jaren tachtig waren alle grote uitgevers present. Miljoenen guldens werden in Viditel gepompt, maar de particuliere gebruiker bleek niet geïnteresseerd. Het bedrijfsleven daarentegen wel. Met name de reiswereld en de transportbranche zagen de voordelen van dit syteem, dat dankzij de lage investering (een gemodificeerde TV kostte aanzienlijk minder dan de opkomende PC’s) en de relatief lage transmissiekosten binnen deze beroepsgroepen een penetratie van meer dan 90% bereikte.
In 1995 werd Viditel ten grave gedragen om plaats te maken voor internet. De beperkte grafische mogelijkheden, de opkomst van de goedkope PC en het slechte imago in ICT-kringen (viewdata werd door professor Zegveld omgedoopt tot ‘the poorman’s PC) werden de ondergang van deze Britse uitvinding.
Een aantal pioniers uit de begindagen, waaronder de Rabobank, hebben overigens hun ervaringen met videotex ten dele kunnen verzilveren door bij de doorbraak van internet een voorsprong op de concurrentie te verwerven.

Kabelexperiment Zuid-Limburg
Halverwege de jaren tachtig kwam Nederland even in het brandpunt van de internationale belangstelling te staan. In Maastricht, Heerlen en Kerkrade werd het Kabelexperiment Zuid-Limburg gestart, waarbij voor het eerst de kabel gebruikt werd voor andere toepassingen dan alleen overdracht van tv-beelden. Ook dit experiment werd niet het succes dat de initiatiefnemers verwacht hadden.
De oorzaak moet daarbij gezocht worden in een overmatige belangstelling en als gevolg daarvan te hoge investeringen in techniek en nauwelijks of geen aandacht voor de content.
Uiteindelijk maakte alleen De Gouden Gids de vier jaren van het experiment vol met een teletextdienst (De Gouden Gids op TV, later nationaal uitgebreid naar 40 kabelnetten) en een interactieve teletextdienst (Bestelnet).

Pagina 100 van De Gouden Gids op TV Zuid-Limburg op de dag van de opening door Wim Deetman, minister van Onderwijs en Wetenschappen (23 april 1986)

Ook werden er een tiental public terminals in Maastricht geinstalleerd (de zogenaamde Infoboxen), waarbij teletekst, videotex, videobeelden en routebeschrijvingen konden worden opgeroepen. Gebruikers konden door het selecteren van bezienswaardigheden of restaurants na een druk op de knop een virtuele rondgang maken langs de bezienswaardigheid of een tv commercial bekijken van een restaurant. Voor de videobeelden werd een beeldplaat van Philips (Laserdisc) gebruikt.
Publimedia (later ITT De Gouden Gids en tegenwoordig VNU De Gouden Gids) speelde in de beginjaren van Viditel overigens nog een andere belangrijke rol: als uitgever van de papieren catalogus van zowel Viditel (de Viditel Gids) als van Prestel (The Prestel Directory).

Omslag van de papieren Bedrijven voor Bedrijven, editie 1989/90. Minister President Ruud Lubbers stelde deze multimediale dienst op 19 november 1987 officieel in werking.

De electronische divisie van diezelfde organisatie (ITT Publinet) introduceerde in november 1987 Bedrijven voor Bedrijven, de eerste multimediale b2b-gids ter wereld. Vanuit een en dezelfde databank werd:

  • de salesplanning gegenereerd,
  • een gedrukte gids inclusief advertenties en extra vermeldingen  geproduceerd,

terwijl daarnaast:

  • alle actuele gegevens via videotex konden worden geraadpleegd,
  • via interactive voice response dezelfde actuele gegevens per product of bedrijf konden worden aangevraagd, waarna deze informatie per de fax ontvangen werd.

Bedrijven voor Bedrijven werd zo het eerste volwaardige, multimediale en interactieve uitgeefproduct waarbij oude (= gedrukte versie) en nieuwe media (IVR, videotex) hand in hand gingen.

 

terug

 



Powered by: sTN Created by: Amgate